Wat er wijzigt in onderzoekskaders Onderwijsinspectie

7 september 2021
Sinds 2017 is het bestuur uitgangspunt van het inspectietoezicht. De werkwijze is onlangs geëvalueerd en aangepast. Vanaf 1 augustus 2021 werkt de Inspectie van het Onderwijs met herziene onderzoekskaders. Nieuw is onder andere een duidelijk onderscheid tussen toezicht op het bestuur en het toezicht op de school. De per 1 augustus 2021 geldende eisen voor bevordering van burgerschap zijn verwerkt in de nieuwe kaders.

Proportionaliteit en maatwerk

Het Onderzoekskader 2017 was bestuursgericht en ging uit van proportionaliteit en maatwerk. Het Onderzoekskader 2021 bouwt daarop voort. Besturen en het intern toezicht (samen het bevoegd gezag) dragen de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het onderwijs. Daarom richt de onderwijsinspectie het toezicht op hun werk. De onderwijsinspectie doet dit proportioneel. Het toezicht is intensiever waar het moet, en daarnaast meer gericht op de ambities van het bestuur.

Afzonderlijk onderzoekskader voor besturen

Er is een duidelijker onderscheid tussen het toezicht op bestuur en het toezicht op de school. Dit komt onder andere tot uitdrukking door de splitsing van het onderzoekskader van 2017 in twee afzonderlijke onderzoekskaders: één voor het bestuur en één voor de school. In het waarderingskader voor besturen zijn de specifieke bestuursstandaarden opgenomen onder het kwaliteitsgebied Besturing, Kwaliteitszorg en ambities (BKA).

De ‘oude’ standaarden over financieel beheer en over de kwaliteitszorg van het bestuur zijn geïntegreerd in drie nieuwe bestuursstandaarden:

  • (BKA1) – Visie, ambities en doelen
  • (BKA2) – Uitvoering en kwaliteitscultuur
  • (BKA3) – Evaluatie, verantwoording en dialoog

Ook is de opbouw afgestemd op het cyclische karakter van de sturing door het bestuur. De Onderwijsinspectie komt hiermee tegemoet aan de aanbevelingen om tot meer eenheid te komen tussen het financiële toezicht en het kwaliteitstoezicht.

Duidelijker verschil tussen waarborgen en stimuleren

In het toezicht wordt sinds 2017 een duidelijk verschil gemaakt tussen waarborgen en stimuleren:

  • Bij waarborgen beoordeelt de Onderwijsinspectie of besturen en scholen aan de wettelijke (deugdelijkheids)eisen voldoen.
  • Bij stimuleren richt de Onderwijsinspectie zich op de ambities die besturen en scholen hebben voor het onderwijs aan de leerlingen.

Omdat uit de evaluaties naar voren kwam dat het verschil duidelijker kon, zijn in het Onderzoekskader 2021 bij elke standaard de wettelijke eisen in beeld gebracht. Er worden ook geen voorbeelden voor mogelijke ambities meer gegeven. Zo wil de Onderwijsinspectie de open invulling van de verantwoordelijkheid voor ambities door besturen en scholen benadrukken.

Extra aandacht voor burgerschap

Vanaf 1 augustus 2021 zijn er nieuwe wettelijke eisen voor bevordering van burgerschap. Deze eisen zijn verwerkt in het Onderzoekskader 2021.

De wet schrijft voor dat scholen op een doelgerichte, samenhangende en herkenbare manier werken aan de bevordering van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en de bijbehorende sociale – maatschappelijke competenties. Ook een schoolklimaat dat past bij de bevordering van basiswaarden is van belang. Scholen hebben de vrijheid om hun burgerschapsonderwijs in te richten op een manier die past bij de levensbeschouwelijke visie, ideeën over leren en de leerlingenpopulatie van de school.

De inspectie beoordeelt of scholen en opleidingen aan de wettelijke eisen voldoen en of het bestuur inzicht heeft in de kwaliteit van het onderwijs en die zo nodig verbetert. Daarbij hanteert de inspectie geen ‘eigen’ eisen; de wet is uitgangspunt. Bij de uitoefening van het toezicht houdt de inspectie rekening met de tijd die nodig is om aan de herziene wettelijke eisen te voldoen. Wel zal de inspectie altijd handhavend optreden als scholen in het geheel geen invulling geven aan bevordering van burgerschap of het onderwijs in strijd is met basiswaarden.

Bron: www.onderwijsinspectie.nl

Meer weten?

Neem gerust contact met ons op!

L.G. (Leon) Bolier
Organisatieadviseur
Stel een vraag
Overzicht nieuws

Gerelateerd

30 november 2021

Reactie VBSO en VGS op experiment onderwijszorgarrangementen

Het ministerie van OCW en het ministerie van VWS willen de combinatie onderwijs en zorg voor jongeren met een complexe ondersteuningsbehoefte beter regelen. De regering heeft daarom als concept het Besluit experiment onderwijszorgarrangementen ter inzage gelegd.

Lees verder
22 november 2021

Slob: Veiligheidsbeleid moet van papier af komen

Dankzij de Wet veiligheid op school staat sociale veiligheid bij alle scholen op het netvlies. Vrijwel allemaal hebben ze op papier hun beleid op orde. Maar dat beleid moet nu ‘van het papier af komen en onderdeel worden van de dagelijkse praktijk.’

Lees verder