Knelpunten en voorstellen onderwijshuisvesting

10 mei 2021
Al enkele jaren is duidelijk dat het stelsel voor de onderwijshuisvesting kraakt in zijn voegen. In dit artikel informeren wij u over de laatste ontwikkelingen.

In maart is weer een belangrijk rapport verschenen: Een vak apart. Een toekomstbestendig onderwijshuisvestingsstelsel. In dit rapport wordt de situatie geanalyseerd en worden fors ingrijpende voorstellen gedaan. De verbetervoorstellen liegen er niet om. Allereerst moet de ‘verouderde voorraad’ worden aangepakt. Vervolgens is het voorstel om alle bekostiging voor huisvesting te bundelen, in beginsel de gemeenten verantwoordelijk te maken voor alles (ook het onderhoud) met de optie voor doordecentralisatie, een wettelijke status van het IHP en ook een afzonderlijke geschillenprocedure.

Knelpunten

Allereerst enkele van de belangrijkste knelpunten in de praktijk:

  • Veel scholen zijn gehuisvest in oude gebouwen die niet (gemakkelijk) aan de huidige eisen en wensen kunnen worden aangepast, met betrekking tot binnenklimaat, duurzaamheid en onderwijskundige inrichting.
  • Juridisch centreert de gemeentelijke bekostiging zich vanuit de huisvestingsverordeningen rond de jaarlijkse aanvraag- en toekenningsronde. In de praktijk gaat het vaak om zo grote uitgaven, dat een meerjarenplanning leidend is. Die komt – nu er hiervoor geen juridische procedure is – in overleg tot stand. Dat gaat meestal goed, maar het zorgt soms voor onhandige onduidelijkheden. Zoals: hoe om te gaan met onvoorziene omstandigheden die het noodzakelijk maken om tussentijds af te wijken van het integraal huisvestingsplan (IHP)?
  • Tussen ‘groot onderhoud’ en ‘nieuwbouw’ bevindt zich een brede categorie, aan te duiden met ‘renovatie’. Hierbij is vaak onduidelijk hoe de wettelijke bekostigingsverdeling tussen gemeente en bevoegd gezag moet uitvallen.

Wetsvoorstel

In de zomer van 2020 werd bekend dat de minister van OCW in het najaar van 2021 met een wetsvoorstel zou komen. Belangrijkste punten hieruit:

  1. Een meerjarig IHP, door gemeente en schoolbesturen gezamenlijk op te stellen, wordt wettelijk verplicht en nader geregeld.
  2. Geldstromen voor nieuwbouw, onderhoud en renovatie kunnen meer op elkaar worden afgestemd. Onder meer doordat renovatie duidelijk een verplichting voor de gemeente wordt, en schoolbesturen in het primair onderwijs meer mogelijkheden hebben om in verbeteringen te investeren.

Ingrijpend

Het is te hopen de minister zich door het genoemde rapport niet laat weerhouden van het oorspronkelijke plan om dit najaar met een wetsvoorstel te komen. De voorstellen uit dit rapport zijn tamelijk ingrijpend en zouden op zichzelf meer voorbereiding vergen. De praktijk vraagt inmiddels echter dringend om een eerste stap in het verbeteren van de wettelijke regeling (met name van het IHP). Bovendien is het voor mij de vraag of het stelsel wel zo ingrijpend op de schop moet als in genoemd rapport voorgesteld, het oplossen van de bovengenoemde knelpunten kan ook binnen de nu geldende verdeling van bekostigingsstromen.

Hoe dan ook: hoe meer aandacht voor de benodigde verbeteringen aan de onderwijshuisvesting, hoe beter het is.

Meer weten? Neem gerust contact op!

Mr. drs. J. (Jaco) van den Brink
Onderwijsadvocaat
Stel een vraag
Overzicht nieuws

Gerelateerd

18 juni 2021

Kwaliteitscertificering Stichting Ds. G.H. Kerstencentrum verlengd

Na onderzoek door certificeringsinstelling CIIO heeft de Stichting Ds. G.H. Kerstencentrum opnieuw verlenging van het ISO 9001-2015 certificaat verkregen voor de periode van drie jaar.

Lees verder
18 juni 2021

Slob: Veiligheid leerling uiteindelijk bepalend

Als de identiteit en voorschriften van de school botsen met de identiteit en de gelijkwaardigheid van leerlingen, ‘dienen we onverkort voor de leerlingen te gaan staan.’ De veiligheid van leerlingen – ook van transgender leerlingen – ‘moet uiteindelijk bepalend zijn.’

Lees verder